28 września 2008

Dworzec Wschodni zaprojektowany przez zmarłego w tym roku Arseniusza Romanowicza i oddany do użytku w 1969 roku, swego czasu uważany był za najnowocześniejszy i najbardziej reprezentacyjny budynek tego typu w Warszawie (w 1969 roku zdobył tytuł Mistera Warszawy w kategorii budynek użytkowy), a dziś jest jednym z przykładów degradacji warszawskiej architektury modernistycznej. W ramach projektu „Dworzec Wschodni – niechciane dziedzictwo modernizmu?” chcemy przyjrzeć się przyczynom tej sytuacji i badając Dworzec Wschodni, zastanowić się nad losem architektury modernistycznej w Warszawie.

Poprzez nasze działania chcemy wywołać dyskusję o tym, która z postaw wobec architektury modernizmu najbardziej odpowiada potrzebom dzisiejszej przestrzeni miejskiej:
– nostalgia za ideałami modernizmu, jego czystą formą, będąca reakcją na tandetną architekturę kapitalizmu lat 90.;
– bezkrytyczna wiara w przyszłość, powtórka modernistycznej utopii sterylnego miasta, opartej na wierze w uporządkowanie i oczyszczanie przestrzeni przez rewolucję, wyburzenie starej, chorej tkanki i tworzenie zamkniętych, sterylnych rajów; wiara w kontrolę przestrzeni miejskiej;
– czy uznanie modernizmu za jeden z pełnoprawnych elementów przeszłości i traktowanie budynków modernistycznych jako integralnych elementów miasta i dostosowywanie ich do dzisiejszych potrzeb na zasadzie t r a n s f o r m a c j i.

W ramach projektu planowane są następujące działania:

1. Realizacja krótkometrażowego filmu dokumentalnego, którego bohaterem będzie Dworzec w warstwie architektonicznej, ale i społecznej. Film będzie przedstawiał historię Dworca oraz jego współczesne funkcjonowanie. Autorkami filmu są Dominika Dzido, Marta Dzido i Aleksandra Panisko. Projekcję filmu chcemy zorganizować na Dworcu Wschodnim – czyniąc ją z jednej strony okazją do dyskusji na temat stosunku do architektury modernizmu, ale też stwarzając możliwość obejrzenia go zwykłym użytkownikom dworca.
Autorki filmu:
Dominika Dzido – antropolożka kultury, dziennikarka (współpracowała m.in. z TVP Kultura i TV4), doktorantka Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Marta Dzido – pisarka (autorka książek ,,Ślad po mamie" i ,,Małż"), absolwentka PWSFTviT w Łodzi (realizacja filmowa i telewizyjna), współpracuje przy rozmaitych projektach filmowo - telewizyjnych jako reżyserka, operatorka, montażystka oraz scenarzystka.
Aleksandra Panisko – autorka krótkometrażowych filmów dokumentalnych dla TVP Kultura („Boltanski. Biografia mityczna", „Stadion", „Zakorzenienie"). Absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Akademii Filmu i Telewizji.

2. Spotkanie dyskusyjne nt. architektury modernizmu. Do udziału w spotkaniu zaprosiliśmy m.in. Grzegorza Piątka, redaktora miesięcznika „Architektura – Murator”, jednego z kuratorów polskiej wystawy na tegorocznym Biennale Architektury w Wenecji, Olę Wasilkowską, architektkę, współautorkę (wraz z Krzysztofem Świrblisem) projektu Bezinteresownej Przestrzeni Miejskiej, którego pierwsza odsłona prezentowana była w zeszłym roku na Dworcu Wschodnim; Pawła Giergonia, historyka sztuki, redaktora portalu sztuka.net, jednego z najaktywniejszych obrońców warszawskiego Supersamu.

3. Dwie instalacje artystyczne ingerujące w przestrzeń wokół Dworca lub na samym Dworcu, autorstwa młodych artystek: Karoliny Breguły i Patrycji Petryk.
Autorki instalacji:
Karolina Breguła – fotografka, artystka wideo. Absolwentka szkoły fotograficznej GFU przy Folkuniversitetet w Sztokholmie, Europejskiej Akademii Fotografii w Warszawie oraz fotografii w PWSFiTV w Łodzi. Autorka m.in. projektów „Niech Nas Zobaczą”, „Widzi mi się pałac”, „Mężatki” (wspólnie z Aleksandrą Buczkowską), „Lovebook”. W 2007 roku zdobyła III nagrodę w konkursie Samsung Art Master. Współzałożycielka stowarzyszenia „Dom Fotografii”.
Patrycja Petryk – absolwentka ASP w Warszawie, działa na pograniczu malarstwa i sztuki wideo. Brała udział w wielu wystawach w kraju i za granicą, ostatnio w prezentowanej w Paryżu, Warszawie i Łodzi wystawie artystów polskich i francuskich w ramach projektu Échange Symétrique. Laureatka konkursu „Włącz feminizm”, autorka prac wideo prezentowanych podczas wydarzeń z cyklu Komuna Otwock: co-2-tygodnie-show.

4. Komuna Otwock vs. Dworzec Wschodni – akcja Komuny Otwock dotycząca Dworca Wschodniego.

5. Projekt fotograficznej dokumentacji Dworca i jego codziennego funkcjonowania, do którego zaprosimy warszawskich fotoblogerów. Wybrane zdjęcia zostaną zaprezentowane na blogu poświęconym projektowi oraz podczas pokazu slajdów towarzyszącego wydarzeniom na Dworcu 28 września.

6. Uruchomienie bloga poświęcone projektowi, na której zaprezentowane zostaną m.in. fragmenty filmu o Dworcu, zapis dyskusji dotyczącej architektury modernizmu oraz zgromadzone przez czas trwania projektu zdjęcia Dworca. Na blogu będzie też oczywiście istniała możliwość zamieszczania komentarzy, dzięki czemu, mamy nadzieję, stanie się on także przestrzenią do swobodnej dyskusji mieszkańców Warszawy.